СОТҚИНЛИК ИЛОҲИЁТИ
Виждон Сукути: Пахтакорлар Даври ва Сотқинлик Илоҳиёти
Биз пичирлайдиган миллатига айландик. Минбарларда ҳукмдорга ҳамду санолар айтиб, ошхонада уни қарғайдиган иккиюзламачи авлодга айландик. Биз ҳақиқатни билиб туриб, жим туриш орқали ёлғоннинг энг катта ҳамкорига айландик. Бу ҳолатнинг номи бор: Пахтакор насл, пахтакаш авлод. "Пахта" сўзининг икки маъноси ҳам бизнинг бугунги фожиамизни очиб беради: бири – мажбурий меҳнат рамзи, иккинчиси – мансаб ва омонлик учун қилинадиган хушомад, яъни маънавий қуллик. Биз шу икки маъно орасида ўзлигимизни йўқотдик.
Энг даҳшатлиси, бу қулликни дин номи билан оқлайдиган "илоҳиёт" пайдо бўлди. Золим ҳукмдорга итоатни иймоннинг шарти, унга қарши чиқишни эса "фитна" деб атайдиган "сарой муллалари" етишиб чиқди. Улар Қуръоннинг энг буюк амрларига хиёнат қилдилар.
"Эй иймон келтирганлар! Адолатда мустаҳкам туринглар ва агар ўзингиз, ота-онангиз ёки қариндошларингиз зиддига бўлса ҳам, Аллоҳ учун тўғри гувоҳлик беринглар!" (Нисо, 135)
Бу оят виждон эркинлигининг энг олий кўриниши. У инсонни ҳатто ўз яқинларига қарши чиқиб бўлса-да, ҲАҚ томонда туришга буюради. Биз эса бу оятни ўқиб туриб, золим подшоҳнинг зулмига сукут сақлашни тақво деб ўргандик. Бу – Қуръонга қилинган энг катта хиёнатдир. Биз Аллоҳга эмас, қўрқув бутига сиғина бошладик. Ҳукмдор – янги қибламизга, унинг ғазаби эса дўзахимизга айланди.
Тарихий Хотирасизлик – Маънавий Ўлимдир
Ислом тарихи – бу хушомадгўйлар ва сарой уламолари тарихи эмас, балки адолат учун курашган, ҳокимга тик боққан буюк шахсиятлар тарихидир.
Ўзларининг ривояти... Халифа Умар ибн Хаттоб "Умар адашса, уни тўғрилайдиган уммат борлиги учун Аллоҳга ҳамд бўлсин!" деб шукрона айтган. Бу – Ислом давлатининг пойдевори эди.
Бизда эса раҳбарга "фикрларингизга қўшиламиз, доно йўлбошчимиз" дейиш энг олий одобга айланди. Танқид – душманлик, маслаҳат / фикр – кўролмаслик деб баҳоланди.
Факт: Имом Аъзам Абу Ҳанифа халифанинг зулмига хизмат қилишдан бош тортиб, рад этгани учун зиндонга ташланган ва ўша ерда вафот этган. У динни ҳокимнинг чопонига айлантиришдан ор қилган.
Биз мансаб учун виждонини сотадиган, ҳар қандай қарорни "шариатимизга тўғри келади" деб оқлаб берадиган дин пешволарини кўриб, уларга эргашдик.
Натижада нима бўлди? Минбарлар гулдурос қарсаклардан, мажлислар "донишманд" раҳбарни мақтовчи хушомадлардан янгради. Аммо шифохоналар порадан, маҳкамалар адолатсизликдан, бозорлар алдовдан ингради. Биз жамиятнинг танасини чиритаётган саратонни даволаш ўрнига, унинг юзига атир-упа суртиш билан овора бўлдик. "Бизнинг намозларимиз, рўзаларимиз" жамиятдаги улкан адолатсизликлар олдида бир пулга қиимат бўлиб қолди. Ризқни Аллоҳ беради, ҳукмдор эмас. Бу эътиқод қалбларга ўрнашмагунча, биз пахтакорлик ботқоғидан чиқа олмаймиз.
Инсонга Эмас, ҲАҚҚА Қуллик. Мусулмон – У ҳеч қачон бошқа бир инсоннинг – у хоҳ подшоҳ, хоҳ пир бўлсин – сўзсиз итоаткори, яъни "қули" бўла олмайди. Ҳақиқий тавҳид – инсонни барча қўрқув ва инсоний авторитетлардан озод қиладиган энг буюк кучдир.
"Амри Маъруф ва Наҳйи Мункар"ни Тўғри Англаш. Яхшиликка чақириб, ёмонликдан қайтариш – бу фақат чойхонада ўтириб ғийбат қилиш ёки аёлларга рўмол ўратиш ҳақида гапириш эмас. Бунинг энг олий даражаси – жамиятдаги адолатсизликка, порахўрликка, ёлғонга қарши овоз чиқаришдир. Сукут – бу баъзан ризолик аломати эмас, балки энг катта хиёнатдир.
Савол Бериш Маданиятини Тиклаш. "Нега?", "Қайси асосга кўра?", "Бунинг адолатга қандай алоқаси бор?" – бу саволлар жаҳолатнинг эмас, балки тирик ақлнинг белгисидир. Савол беришдан қўрқадиган жамият ўлади.
Фарзандларимизга итоаткор робот бўлишни эмас, мустақил фикрлайдиган инсон бўлишни ўргатайлик.
Хулоса шуки, бизнинг энг катта муаммоимиз виждонимиз ва умуртқа поғонамиздадир. Қул бўлиб жаннатга киришни орзу қилгандан, Аллоҳнинг озод бандаси сифатида яшаб, Унинг ризоси учун адолатсизликка қарши курашиш афзалдир. Зеро, Аллоҳга энг маҳбуб амал – золим ҳукмдор олдида айтилган ҳақ сўздир.