Раҳмон ва Раҳим Аллоҳнинг исми билан (1:1)
30:1. Алиф Лом Мим.
30:2. Рум мағлуб/ғолиб бўлди.
30:3. Энг яқин ерда/энг пастлик ерда. Улар мағлубиятдан/ғалабадан сўнг яқинда ғолиб бўлишади/мағлуб бўлишади;
30:4. Бир неча йил ичида. Ундан олдин ҳам, ундан кейин ҳам бу иш Аллоҳга оид. У кунда муминлар шод-хуррам бўладилар.
30:5. Аллоҳнинг ёрдами билан. Унинг Ўзи хоҳлаганига ёрдам беради. У Азиз ва Ҳаким /барчадан устун, ҳар иши ҳикмат ила.
30:6. Аллоҳнинг ваъдасидир. Аллоҳ ваъдасига асло хилоф қилмайди, лекин кўпчилик билмайди.
30:7. Улар бу дунё ҳаётида ташқи/зоҳир бўлганини билади холос, бошқа ўлчамидан/охиратдан эса бехабар.
30:8. Улар ўз ичларида тафаккур қилмадиларми? Аллоҳ Осмонлару-Ерни ҳам, улар орасидагиларни ҳам фақат ҳақ ила/аниқ маъно ва мақсад ила ҳамда белгиланган муддатга яратган. Одамларнинг кўплари Роббига рўбарў бўлишни инкор этади.
30:9. Улар Ер юзида кезиб, ўтганларнинг оқибати нима бўлганини кўрмадиларми? Улар кучлироқ-қудратлироқ эди, ва ерни ўйиб, экиб кўпроқ обод қилишган эди. Уларга Расуллар очиқ баён этилган оятлар-далиллар келтиришди. Аллоҳ уларга ноҳақлик қилмади, балки улар ўзларига жабр-зулм қилишди.
30:10. Сўнгра ёмонлик қилганларнинг оқибати ёмон бўлди. Улар Аллоҳнинг оятларини инкор этишган ва устидан кулишган эди.
30:11. Аллоҳ яратишни бошлайди, сўнг уни қайтаради, сўнгра сиз Унга қайтариласиз.
30:12. Соат қоим бўлган Кунда Жиноятчилар ноумид бўлади.
30:13. Уларнинг қўшган Шерикларидан бирортаси шафоатчи бўлолмади. Уларнинг шерик қўшишларини рад этишди.
30:14. Қиёмат Соати қоим бўлган Кунда улар ўзаро айрилишади:
30:15. Имон келтириб, солиҳ амал қилганлар боғ-роғларда шод-хуррам бўлади.
30:16. Кофир бўлганлар ҳамда оятларимизни ва Охират йўлиқишини инкор этганлар эса, ана ўшалар азобга ҳозир қилинадилар.
30:17. Аллоҳ пок ва олийдир, шомга кирганингизда ҳам, тонгга етганингизда ҳам,
30:18. Осмонлару-Ердаги ҳамд-мақтовлар Унга хос, кун охирида ҳам, пешинга етганингизда ҳам.
30:19. Ўликдан тирикни чиқаради, тирикдан ўликни чиқаради, Ерга ўлимидан кейин ҳаёт беради. Сизлар ҳам ана шундай чиқариласиз.
30:20. Унинг оят-ишоратларидан бири, У сизларни тупроқдан яратди, сўнг сизлар тарқалиб мана башарият бўлдингиз.
30:21. Унинг оят-ишоратларидан бири шуки, У сизга ўзингиздан тенг жуфтлар яратди, улар билан ҳузур-ҳаловат топгайсиз дея, орангизга меҳр-муҳаббат солди. Албатта, тафаккур қилувчилар учун бунда оят-ишоратлар бор.
30:22. Унинг оят-ишоратларидан бири, Осмонлару-Ернинг яратилиши, ҳамда тилларингиз ва рангларингиздаги фарқлилик. Албатта, билувчилар учун бунда оят-ишоратлар бор.
30:23. Унинг оят-ишоратларидан бири, Кечаси ва Кундузи ором олишингиз ва Унинг фазлидан исташингиз. Албатта, эшитгувчилар учун бунда оят-ишоратлар бор.
30:24. Унинг оят-ишоратларидан бири, У сизларга қўрқув ва умид берувчи Чақмоқни кўрсатади, Самодан сув туширади ва у билан Ерни ўлганидан сўнг тирилтиради. Албатта, ақл ишлатгувчилар учун бунда оят-ишоратлар бор.
30:25. Унинг оят-ишоратларидан бири, Осмон ва Ер Унинг амри билан туриши. Кейин, сизни Ердан чорлаши биланоқ, чиқиб келасиз.
30:26. Осмонлару-Ердаги барча жонзот Унинг. Уларнинг барчаси Унга бўйин эгади.
30:27. Яратилишни бошлайдиган ва кейин қайтарадиган ҳам Унинг Ўзидир, Унинг учун бу қайтариш – Ишнинг осонроғи. Осмонлару-Ердаги Энг Олий мисол Унга хос. У Азиз ва Ҳаким /барчадан устун, ҳар ишни ҳикмат ила қилади.
30:28. У сизга ўзингиздан мисол келтирди: сизга берган ризқимизда қўл остингиздагилар сиз билан тенг ҳақларга эга бўлган, худди ўзингизга эҳтиёт бўладигандек эҳтиёт бўладиган шерикларингиз борми? Ақл ишлатгувчилар учун оятларни ана шундай муфассал баён қиламиз.
30:29. Йўқ! Зулм/ноҳақлик қилганлар илмсиз ҳолда ўз ҳаво/истакларига эргашдилар. Аллоҳ тарафидан адаштирилганни ким йўлга соларди? Ундайлар учун ҳеч қандай ёрдамчи йўқ.
30:30. Шундай экан, мана шу Ҳаниф Дин сари юзлан. Аллоҳнинг яратган асл қонуниятига/Фитратига мувофиқ Дин сари, инсонларни ўша асл яратган қонуниятига/Фитратига мувофиқ яратган. Аллоҳнинг яратишини асло ўзгартириб бўлмайди. Мана шу – ўзгармас қонуниятлар Динидир. Лекин одамларнинг кўпи билмайди.
30:31. Ёлғиз Унинг Ўзига юзланинг, Унга тақво қилинг, Салотни қоим қилинг/ушбу Ҳаниф Динга эргашинг, асло мушриклардан бўлманг,
30:32. улар ўша динларини парчалаб, жамоаларга бўлиниб олганлар. Ҳар бир жамоа ўз олдидагидан мамнун*. (*Турли жамоа, ҳизб ва мазҳабларга бўлиниб, ўз эътиқодини ҳақ, бошқа барчани адашган санаш – мушриклар сифати эканини англаймиз бу оятдан)
30:33. Одамларга бирор зарар тегса, Раббига дуо қилиб, ёлғиз Унга юзланадилар. Кейин эса, уларга Ўз раҳматидан тоттиргач, улардан бир қисми Раббига шерик қўшади,
30:34. Бизнинг берганимизга нонкўрлик қилиш учун. Фойдаланиб қолинг, яқинда билиб оласиз.
30:35. Ёки уларга қувватли далил нозил қилдиг-у, унда ширк келтириш айтилмоқдами?
30:36. Қачонки одамларга бирор раҳматни тоттирсак, улар бундан қувонадилар. Қачонки ўз қилмишлари туфайли бирор ёмонлик етса, дарҳол ноумид бўладилар.
30:37. Аллоҳ Ўзи истаганига ризқни кенгайтиради, ўлчовли қилади, кўришмаганми? Албатта, муминлар учун бунда оят-ишоратлар бор.
30:38. Яқинларга ҳаққларини адо этинг, мискинга ҳам, кўчада қолганга ҳам. Аллоҳнинг юзини истаганлар учун ана шу яхшироқ. Ана ўшалар нажот топгувчилар/муродига етгувчилар.
30:39. Одамларнинг молларида ўсиш учун берганингиз Рибо, Аллоҳнинг наздида ўсмайди. Аммо Аллоҳнинг юзини истаб, покиза ризқлардан инфоқ этганларнинг эса, эвази бир неча баробар орттириб берилади.
30:40. Аллоҳ сизни яратди, сўнгра ризқ берди, сўнг ўлим беради, сўнг яна тирилтиради. Шерикларингиз орасида булардан бирортасини қила оладигани борми? Аллоҳ уларнинг қўшган шериклардан пок ва олийдир.
30:41. Одамларнинг қўллари билан содир этганидан қуруқликда ва денгизда бузғунчилик зоҳир бўлди. Токи қилган ишларининг баъзи оқибатларини тотиб кўриб, қайтсинлар.
30:42. Сен айт: “Ер юзини кезиб, ўтганларнинг оқибати қандай бўлганини кўринг”. Уларнинг кўпи мушриклар эди.
30:43. Шундай экан, ўзгармас қонуниятлар дини сари юзлангин. Ҳали Аллоҳдан ўзга ҳеч ким қайтаролмас Кун келишидан олдин. У Кунда гуруҳларга айриладилар.
30:44. Ким кофир бўлса, унинг куфри ўз зарарига. Ким солиҳ амал қилса, ўзи учун жой ҳозирлайди.
30:45. Имон келтириб, солиҳ амал қилганларни Ўз фазлидан мукофотлаши учун. У ҳақиқатан, нонкўр/кофирларни яхши кўрмайди.
30:46. Унинг оят-ишоратларидан бири, шамолларни мужда берувчи қилиб юбориши, сизларга ўз раҳматини тоттириш учун; кемаларни Унинг амри ила юритиш учун; сизлар Унинг фазлидан исташингиз учун; ҳамда шукрини адо этишингиз учун.
30:47. Сендан олдин ҳам Расуллар юборганмиз, улар ўз қавмларига очиқ баён этилган оятлар-далиллар келтирди, жиноятчилардан интиқом олдик. Муминларга ёрдам/нусрат бериш – зиммамиздаги ҳақ бўлган.
30:48. Аллоҳ шамолларни юборади, улар булутни совуради; сўнгра уларни самода хоҳлаганича ёяди ва парчалайди; сўнг унинг орасидан ёмғир чиққанини кўрасан. Қулларидан Ўзи хоҳлаганига етиб борганида, улар шодланади.
30:49. Ёмғир уларга етиб боришидан олдин улар ноумид қолган эдилар.
30:50. Энди қара, Аллоҳнинг раҳмат асарларига – Ер ўлганидан кейин қандай тирилди! Ана ўша Зот ўликларга ҳаёт беради – У барча нарсага қодир.
30:51. Агар шамол юборсак ва ундан сарғайиш кўрсалар, улар нонкўрлик эта бошлайдилар.
30:52. Сен ўликларга эшиттира олмассан; бурилиб кетаётган карларни ҳам чақира олмассан.
30:53. Адашган Кўрларга ҳам йўл кўрсата олмассан. Сен фақат Бизнинг оятларимизга ишониб тасдиқ этганларга эшиттиришинг мумкин, мусулмонлар/таслим бўлганлар ана ўшалар.
30:54. Аллоҳ сизларни заифликдан иборат қилиб яратган. Кейин заифлик ортидан сизга куч-қувват берган. Кейин куч-қувват ортидан заифлик ва кексалик беради. Аллоҳ ўзи хоҳлаганидек яратади. Унинг Ўзи Алим ва Қодир/билгувчи, қудратли.
30:55. Қиёмат Соати қоим бўлган Кунда, жиноятчилар “бир соатдан ортиқ қолмадик” дея қасам ичишади. Улар ана шундай буриб қўйилган эди.
30:56. Илм ва имон берилганлар дедилар: “Аллоҳнинг Китобига кўра, то Тирилиш Кунигача қолдингиз. Мана бугун – Тирилиш Куни. Лекин сиз билмас эдингиз”.
30:57. Зулм қилганларга У Кунда на узрлари фойда беради, на улардан рози қилувчи ишлар сўралади.
30:58. Биз бу Қуръонда одамларга барча мисолдан келтирдик. Уларга бирор оят-далил келтирсанг, кофирлар дейдики: “Сизлар нуқул бекор қилаверасиз*”. (*ота-боболар ишониб амал қилиб келган йўлларни)
30:59. Ана шундай қилиб, билмайдиганларнинг қалбини Аллоҳ Ўзи муҳрлаб қўяди.
30:60. Сен сабр қилгин, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақ. Қатъий ишонмайдиганлар сени хавфга солмасин.
