Раҳмон ва Раҳим Аллоҳнинг исми билан (1:1)
8:1. Сендан Нафллар/Ғанимат зиёдаси ҳақида сўрайдилар; Сен айт: “Нафллар Аллоҳ ва Расулига оид. Аллоҳга тақво қилинг ва орангизни тузатинг, агар мумин бўлсангиз, Аллоҳга ва Расулига бўйсунинг”.
8:2. Муминлар – Аллоҳ эслатилганда, қалблари титрайди, Унинг оятлари ўқилганда, имони зиёда бўлиб, Раббига таваккул қиладилар,
8:3. Салотни қоим қиладилар/Кўрсатилган Йўлга эргашадилар, ва Биз берган ризқлардан инфоқ этадилар.
8:4. Ҳақиқий муминлар мана шулар, улар учун Рабби ҳузурида даражот, кечирим ва мўл ризқлар бор.
8:5. Раббинг сени уйингдан ҳақ йўлида чиқарганида, муминлардан баъзилари ёқтирмаган эди.
8:6. Ҳақ очиқ билдирилганидан кейин ҳам, гўё ўлимга ҳайдалгандек қараш қилиб, сен билан тортишган эди.
8:7. Мана, Аллоҳ сизга икки тоифадан бирини ваъда қилмоқда, сиз эса заифроғи сизники бўлишини хоҳладингиз. Ҳолбуки, Аллоҳ Унинг Сўзи ила ҳаққни ҳаққи-рост бўлишини ва кофирларнинг кети узилишини истайди.
8:8. Ҳақни ҳаққи-рост бўлишини, ва гарчи кофирлар буни истамасалар-да, ботилнинг ботилга чиқишини ирода қилади.
8:9. Мана, Раббингиздан мадад сўраяпсиз, У ҳам ижобат қилди: “Мен сизга кетма-кет минг Малак ила мадад бераман”.
8:10. Аллоҳ сизнинг қалбингиз хотиржам бўлиши учун буни мужда қилди. Нусрат ёлғиз Аллоҳдан. Азиз Ҳаким ёлғиз Аллоҳнинг Ўзи.
8:11. Аллоҳ Ўз ҳузуридан бир хотиржамлик ўлароқ, сизларни енгил уйқу билан қоплади; ва самодан сув туширди, токи у билан сизларни покласин, сизлардан шайтоннинг шубҳаларини кетказсин, қалбларингизни боғласин, ва у билан қадамларни собит айласин.
8:12. Мана, Раббинг малакларга ваҳй қилмоқда: “Мен сизлар билан биргаман, имон келтирганларни собит айланг. Кофир бўлганларнинг қалбига эса қўрқув соламан; бўйинларига уринг, уринг уларнинг бўғимларига/бармоқларига!” (3:154)
8:13. Ана шундай, зеро улар Аллоҳга ва Расулига осий бўлдилар. Ким Аллоҳга ва Расулига осий бўлса, Аллоҳнинг таъқиби шиддатли.
8:14. Ана шундай, энди татинг уни; Кофирларга Олов азоби бор.
8:15. Эй имон келтирганлар! Кофирлар билан тўқнашганда, уларга орқа ўгирманг.
8:16. Кимки ўша кунда уларга орқа ўгирса – жанг қилиш учун бир тарафга чекиниш ёки бошқа жангчиларга қўшилиш бўлса, мустасно – у Аллоҳнинг ғазаби ила қайтибди, унинг борар жойи жаҳаннам, қанчалар ёмон қайтиш жойи у!
8:17. Сиз ўлдирмадингиз уларни, балки Аллоҳ ўлдирди; Отганингда сен отмадинг, балки Аллоҳ отди. Муминлар учун гўзал синов бўлсин учун. Аллоҳ Самиъ Алим /эшитгувчи билгувчи.
8:18. Аллоҳ кофирларнинг макрини/тузоғини ана шундай хорлайди.
8:19. Фатҳ/Ғалаба истаётган/сўраётган бўлсангиз, мана фатҳ/ғалаба келди сизга. Агар тўхтасангиз/бас қилсангиз, ўзингиз учун яхши. Агар яна қайтиб кетсангиз, Биз ҳам қайтамиз – жамоангиз қанча кўп бўлмасин, сизга ҳеч қандай ёрдам бера олмайди. Аллоҳ муминлар билан бирга.
8:20. Эй имон келтирганлар! Аллоҳга ва Расулига бўйсунинг, эшитиб туриб ундан юз ўгирманг.
8:21. Эшитмаган ҳолда, “Эшитдик”, деганлар каби бўлманг.
8:22. Аллоҳ наздида махлуқларнинг ёмони – ақл ишлатмайдиган кар ва соқовлардир.
8:23. Агар уларда бирор хайр маълум бўлганида, Аллоҳ уларга эшиттирарди. Эшиттирганида ҳам, яна юз ўгириб бурилиб кетардилар.
8:24. Эй имон келтирганлар, қачонки сизга ҳаёт бергувчи/сизни жонлантирувчи нарсага чақирганида, Аллоҳ ва Расулининг даъватига ижобат этинг. Билингки, Аллоҳ инсон билан унинг қалби орасигача кириб боради/энг яширин сирларини билади. Билингки, Унинг ҳузурига тўпланасизлар.
8:25. Орангизда фақатгина зулм/ноҳақлик қилганлар билан чекланмаган фитнадан эҳтиёт бўлинг/тақво қилинг; Билингки, Аллоҳнинг таъқиби шиддатли.
8:26. Мана, сиз озчилик эдингиз, ер юзида заиф қилинган эдингиз, одамлар сизни тутиб олиб кетишидан қўрқар эдингиз. Аллоҳ сизга бошпана берди, Ўз нусрати/ёрдами билан қўллади, шукур қилишингиз учун покиза нарсалар билан ризқлантирди.
8:27. Эй имон келтирганлар, Аллоҳга ва Расулига хиёнат қилманг, ва билиб туриб омонатларга хиёнат қилманг.
8:28. Билингки, молларингиз ва фарзандларингиз сиз учун синовдир/фитнадир, Улуғ ажр-мукофот Аллоҳнинг ҳузуридадир.
8:29. Эй имон келтирганлар! Агар Аллоҳга тақво қилсангиз, Фурқон/ҳақ ва ботилни фарқлай олиш басиратини беради, ёмонликларингизни ўчиради, сизни мағфират айлайди. Аллоҳ улуғ фазл эгасидир.
8:30. Мана инкорчилар сени тутиб боғлаш учун, ёки ўлдириш ёки ҳайдаб чиқариш учун макр/тузоқ қурмоқда эдилар. Улар макр қилаётир, Аллоҳ ҳам макр қилаётир. Макр қилувчиларнинг яхшироғи Аллоҳнинг Ўзидир.
8:31. Уларга оятларимиз тиловат қилинганида, дедилар: “Эшитганмиз, агар истасак, бунинг мислини биз ҳам айта олардик. Бу ўтганларнинг афсонаси холос”.
8:32. Мана, улар дедилар: “Эй Аллоҳ, агар бу Сенинг ҳузурингдан ҳаққ бўлса, осмондан устимизга тош ёғдиргин ёки бизга Аламли Азоб келтиргин”.
8:33. Токи сен улар орасида экансан, Аллоҳ уларни азобламайди. Улар кечирим истасалар, Аллоҳ уларни нега азобласин?
8:34. Модомики Масжид-ал-Ҳаромнинг валийлари бўлмай туриб, ундан тўсар эканлар, Аллоҳ нега азобламасин уларни? Унинг валийлари фақат тақво эгалари, лекин уларнинг кўпи билмайди.
8:35. Уларнинг Байт ёнидаги салоти/эргашишлари фақат ҳуштак ва қарсакдан* иборат эди. “Бас, куфрингиз/ҳаққни яширганингиз учун тотинг шу азобни”.
(*Салотлари/эргашишлари – Қуръон оятларининг ўқилиши ва тингланишига қарши шовқин-сурон кўтариш эди – 41:26)
8:36. Кофир бўлганлар ўз молларини Аллоҳнинг йўлидан тўсиш учун сарфлаган ва сарфлайди. Тез кунда бу улар учун ҳасрат бўлади, сўнг мағлуб бўладилар. Кофир бўлганлар жаҳаннам сари ҳайдаладилар,
8:37. Аллоҳ покдан нопокни кетказади/айиради, нопокни эса бир-бирининг устига қўйиб, ҳаммасини дўзахга улоқтиради. Зиён кўргувчилар ана ўшалардир.
8:38. Куфр келтирганларга айтки, агар тўхтасалар, ўтмишлари кечирилади. Агар яна қайтиб кетсалар, ўтмишдагиларнинг суннати зотан келтириб ўтилди.
8:39. Фитна бўлмасдан, дин ёлғиз Аллоҳга хос бўлгунигача уларга қарши жанг олиб боринг! Агар тўхтасалар, Аллоҳ уларнинг нималар қилаётганини кўриб турибди.
8:40. Агар юз ўгирсалар, билингки, Мавлонгиз/мададкорингиз ёлғиз Аллоҳдир. У қанчалар яхши Мавло, қанчалар яхши нусрат/ёрдам берувчи!..
8:41. У ҳолда, ниманики ғанимат олсангиз, билингки, бешдан бири Аллоҳга ва Расулига, яқинларга, мискинларга, кўчада қолганларга; агар Аллоҳга ишонсангиз ҳамда Фурқон/Ажралиш Кунида – икки жамоа тўқнашган кунда – Қулимизга нозил қилганимизга ишонсангиз. Аллоҳ барча нарсага қодир/барча нарсанинг ўлчовини белгилаб қўйган.
8:42. Эсланг, сиз водийнинг яқин чеккасида эдингиз, улар эса узоқ чеккасида, карвон эса сизлардан қуйироқда. Агар келишиб олганингизда ҳам, бунчалик аниқ ўрин/пайтда дуч келмас эдингиз. Лекин Аллоҳ ишни шундай қилади, токи ҳалок бўлган аниқ далил билан ҳалок бўлсин, яшаган ҳам аниқ далил билан яшасин. Аллоҳ Самиъ Алим /эшитгувчи билгувчидир.
8:43. Аллоҳ тушингда уларни оз кўрсатди. Агар уларни кўп кўрсатганида эди, қўрқиб бу ишда талашиб-тортишган бўлардингиз. Лекин Аллоҳ сизни бундан сақлади. Ҳақиқатан, Унинг Ўзи диллардагини билади.
8:44. Эсланг, сиз улар билан тўқнашдингиз, Унинг Ўзи кўзингизда уларни оз қилди, уларнинг кўзида эса сизни оз қилди, токи Аллоҳ қилиниши керак бўлган ишни битирсин. Ишлар ёлғиз Аллоҳга қайтарилади.
8:45. Эй имон келтирганлар! Қачонки бир қавм билан тўқнашсангиз, собит туринг, нажот топишингиз/муродга етишингиз учун Аллоҳни кўп ёд этинг.
8:46. Аллоҳга ва Расулига бўйсунинг, ўзаро тортишманг, акс ҳолда қўрқувга тушасиз ва руҳингиз йўқолади. Сабр қилинг, Аллоҳ сабр қилгувчилар билан бирга.
8:47. Диёрларидан одамларга керилиш ва риё учун чиққан, ва одамларни Аллоҳнинг йўлидан қайтарганларга ўхшаманг. Аллоҳ уларнинг қилмишларини қуршаб олади.
8:48. Эсланг, Шайтон/Йўлдан оздирувчи уларга қилмишларини чиройли қилди: “Бугун одамлар ичида сизни енга оладигани йўқ, мен ўзим сиз билан биргаман!” Қачонки икки гуруҳ бир-бирини кўргач, ортига ўгирилиб деди: “Мен сизлардан узоқман. Сизлар кўрмаганни кўряпман, Аллоҳдан қўрқаяпман”. Аллоҳнинг таъқиби шиддатли.
8:49. Эсланг, мунофиқлар ва қалбида мараз бўлганлар демоқдалар: “Буларни дини алдаб қўйибди”. Кимки Аллоҳга суянса, Азиз Ҳаким /барчадан устун куч-қудрат ва ҳикмат эгаси.
8:50. Бир кўрсанг эди… Мана кофир бўлганларнинг жонини олаётиб, Малаклар/куч эгаси жангчилар юзларига ва орқаларига урмоқда: “Тотинг куйдирувчи азобни!”
8:51. Ана шундай, бу сизнинг қилмишларингиз туфайли, зеро Аллоҳ қулларга асло ноҳақлик қилмайди.
8:52. Худди Фиръавн хонадони ва улардан олдингилар каби. Улар Аллоҳнинг оятларига кофир бўлдилар, Аллоҳ ҳам уларни гуноҳлари билан ушлади. Аллоҳ куч-қувват Эгаси ҳамда таъқиби шиддатли Зотдир.
8:53. Ана шундай, зеро ҳеч бир қавм ўзини ўзгартирмас экан, Аллоҳ ҳам уларга берган неъматини ўзгармайди; Аллоҳ Самиъ Алим /эшитгувчи билгувчидир.
8:54. Худди Фиръавн хонадони ва улардан олдингилар каби… Улар Раббининг оятларини ёлғонга чиқарди, уларни гуноҳлари учун ҳалок қилдик, Фиръавн хонадонини ғарқ этдик. Ҳаммалари золим эдилар.
8:55. Аллоҳнинг наздида жонзотларнинг ёмони – кофир бўлганлардир, улар иймон келтирмайдилар.
8:56. Сен билан битим тузиб, ҳар гал битимни бузади ва ҳеч бундан тийилмайди/тақво қилмайди.
8:57. Агар жангда уларни қўлга оладиган бўлсанг, уларга шундай зарба берки, уларнинг ортидагилар ҳам ибрат олсин.
8:58. Агар бирор қавмнинг хиёнат қилишидан чўчиётган бўлсанг, сен ҳам уларга айни нарсани эълон қил*; Аллоҳ хоинларни яхши кўрмайди. (*Улар битимни бузсалар, сен тарафдан ҳам битимга амал қилиш соқит бўлишини маълум қил)
8:59. Кофир бўлганлар, ўзиб кетамиз деб ўйламасин. Улар ҳеч кимни ожиз қолдира олмайдилар.
8:60. Уларга қарши имкон қадар куч-қувват ҳозирланг, жанг учун боғлаб боқилган отларни тайёр тутинг. Бу билан сиз Аллоҳнинг душмани ва ўз душманингизни қўрқувга соласиз, ҳамда улардан бошқа сиз билмайдиган, балки Аллоҳ биладиган кимсаларни ҳам қўрқувда тутасиз. Аллоҳ йўлида нимани инфоқ этсангиз, сизга тўлиқ-тўкис қайтарилади ва сизга ноҳақлик қилинмайди.
8:61. Агар улар тинчликка мойил бўлсалар, сен ҳам мойил бўл, ва Аллоҳга суян. Унинг Ўзи Самиъ Алим /Эшитгувчи Билгувчи.
8:62. Агар сени алдамоқчи бўлсалар, сен учун Аллоҳ етарли. У сени Ўз ёрдами ва муминлар ила қўллади,
8:63. ва уларнинг қалбларини яраштирди. Агар Ер юзидаги барча нарсани инфоқ этганингда ҳам, уларнинг қалбларини яраштира олмасдинг, лекин Аллоҳ уларни яраштирди. Ҳақиқатан У Азиз Ҳаким/барча нарсага куч-қуввати ва ҳикмати етади.
8:64. Эй Набий, сен учун ва муминлар орасидан сенга эргашганлар учун Аллоҳнинг Ўзи етарли.
8:65. Эй Набий, муминларни жангга ташвиқ эт. Агар сиздан сабр-матонатли йигирма киши бўлса, икки юз кишини мағлуб этади. Агар сиздан юзтаси бўлса, кофир бўлганлардан мингтасини мағлуб этади, зеро улар англаб етиб, тўлиқ қамрай олмайдиган қавм.
8:66. Энди Аллоҳ сиздан енгиллатди, сизда заифлик борлигини биларди. Агар сиздан сабрли-матонатли юз киши бўлса, икки юз кишини мағлуб этади. Сиздан минг киши бўлса, Аллоҳнинг изни ила икки минг кишини мағлуб этади. Аллоҳ сабр эгалари билан бирга.
8:67. Ер юзида оғир келмай туриб, асир олиш ҳеч бир Набийга ярашмайди. Сиз бу дунё бойлигини истайсиз, Аллоҳ охиратни хоҳлайди. Аллоҳ Азиз Ҳаким /қудратли, ҳикматли.
8:68. Агар олдинроқ Аллоҳдан Китоб/Қонун* бўлмаганида эди, олган фидяингиз учун сизга Улуғ Азоб бўларди.
(*билмасдан ёки унутиб қодир этилган хато учун авф этиш қонунияти 2:286)
8:69. Олган ғаниматдан ҳалол ва покиза ҳолда енглар ва Аллоҳга тақво қилинг. Аллоҳ Ғафур Раҳим /кечиримли раҳмдил.
8:70. Эй Набий, қўлингдаги асирларга айт: “Агар Аллоҳ қалбингизда хайр борлигини билса, сиздан олиб қўйилганидан яхшироғини беради, ва сизни кечиради. Аллоҳ Ғафур Раҳим /кечиримли раҳмдил.
8:71. Агар сенга хиёнат қилмоқчи бўлсалар, улар олдинроқ Аллоҳга ҳам хиёнат қилганлар, бас уларга қарши имкон яратди. Аллоҳ Алим Ҳаким /билгувчи ҳикматли.
8:72. Имон келтирганлар, ҳижрат этганлар ва молию-жони билан Аллоҳ йўлида жидду-жаҳд қилганлар ҳамда бошпана ва ёрдам берганлар; ана ўшалар бир-бирларининг валий/йўл кўрсатувчиларидир. Ишонган, аммо ҳижрат этмаганлар эса, то ҳижрат этмагунларича сизга валий бўлмаслар. Лекин динда ёрдам сўраса, уларга ёрдам бериш зиммангиздадир, (сизлар билан ўртада келишув бўлганларга қарши эса ёрдам бермайсиз). Аллоҳ сизнинг нима қилаётганингизни кўриб туради.
8:73. Кофир бўлганлар бир-бирларининг валийларидир. Агар шундай қилмасангиз, Ер юзида фитна ва катта бузғунчилик бўлади.
8:74. Имон келтирганлар, ҳижрат қилганлар ва Аллоҳ йўлида жидду-жаҳд қилганлар ҳамда бошпана ва ёрдам берганлар, ана ўшалар ҳақиқий имон эгаларидир. Кечирим ва мўл ризқ ана ўшалар учундир.
8:75. Кейинроқ имон келтирганлар, ва ҳижрат этганлар, ва сиз билан бирга жанг қилганлар, ана ўшалар сиздандир. Қариндошлар Аллоҳнинг Китобида/Қонунида бир-бирларига яқинроқдир (33:6). Аллоҳ барча нарсани билгувчи.
