Раҳмон ва Раҳим Аллоҳнинг исми билан (1:1)
12:1. Алиф Лом Ро. Булар очиқлаган/очиқланган Китобнинг оятлари.
12:2. Ақл ишлатишингиз/маъноларини боғлай олишингиз учун уни Арабий Қуръон/аниқ тушунарли қилиб нозил қилдик.
12:3. Биз сенга ушбу Қуръонни ваҳй қилиб, қиссаларнинг энг гўзалини сўзлаб бермоқдамиз, ундан олдин бу қиссаларни билмас эдинг/улардан бехабар эдинг.
12:4. Мана, Юсуф отасига деди: “Эй Отам, мен ўн бир Юлдуз, Қуёш ва Ойни кўрдим, менга сажда қилмоқда эди/менга тўлиқ бўйсунмоқда эди”.
12:5. Деди: “Эй ўғлим, бу кўрганинг ҳақда акаларингга айтма, сенга қарши тузоқ қурмасин. Ҳақиқатан, шайтон инсонга очиқ душман.
12:6. Ана шундай қилиб, Раббинг сени танлайди ва ҳодисаларнинг таъвилидан билдиради, сенга ва Йаъқуб авлодига ҳам ўз неъматини тугал айлайди, худди аждодларинг Иброҳим ва Исҳоққа Ўз неъматини тугал айлаганидек. Ҳақиқатан, Раббинг Алим Ҳаким / илм ва ҳикмат эгасидир”.
12:7. Ҳақиқатан, Юсуф ва унинг акаларида сўровчилар учун оятлар-ибратлар бор.
12:8. Мана, улар дедилар: “Биз бир жамоа бўлсаг-у, Юсуф ва унинг иниси отамизга биздан кўра суюклироқ. Отамиз аниқ адашди!”
12:9. “Ўлдиринг Юсуфни! Ёки бирор жойга ташлаб келинг, ота меҳри сизга бўлсин! Сўнг солиҳ инсонлар бўласиз.
12:10. Ораларидан бири деди: “Юсуфни ўлдирманг, агар ташламоқчи бўлсангиз, қудуқ тубига ташланг, бирорта карвон олиб кетсин”.
12:11. Дедилар: “Эй отамиз, нега Юсуфни бизга ишонмайсиз, ҳолбуки биз унга фақат яхшиликни истаймиз.
12:12. Эртага уни биз билан бирга юборинг, айланиб ўйнаб келсин; биз албатта ўзимиз унга кўз-қулоқ бўламиз”.
12:13. Деди: “Уни олиб кетишингиз мени ғамга солади; сизлар унга бепарво бўлиб, бўри еб кетмаса деб қўрқаман”.
12:14. Дедилар: “Агар биз бир жамоа бўла туриб, уни бўри еб кетадиган бўлса, ҳеч нарсага яроқсиз эканмиз-да!”
12:15. Уни олиб кетдилар. Қудуқ тубига ташлаш учун жамландилар. Биз эса Юсуфга ваҳй қилдик: “Ҳали мана шу ишларини ўзларига билдирасан, улар сезмайдилар ҳам”.
12:16. Кечқурун оталарининг ёнига йиғлаб келдилар,
12:17. Дедилар: “Эй Отамиз, биз Юсуфни егуликларимиз ёнида қолдириб узоқлашган эдик. Бўри келиб еб кетибди! Биз тўғрисини айтаяпмиз, аммо сиз ишонмаяпсиз!”
12:18. Кўйлагига ёлғон қон ҳам суртиб келтиришган эди. Деди: “Ҳақиқатан, нафсингиз сизга бир ишни чиройли кўрсатди. Менинг ишим эса чиройли сабр қилиш. Сизлар айтаётган сифатларга қарши ёлғиз Аллоҳдан мадад сўралади”.
12:19. Бир карвон келиб, сувчисини юборди, у келиб челагини туширди: “Суюнчи, ўғил бола-ку!” Уни сотиш учун яшириб қўйдилар. Аллоҳ эса уларнинг нима қилаётганини билиб турарди.
12:20. Уни кам эвазга, бир неча дирҳамга сотишди. Улар ўшанга/оз эвазга ҳам рози эдилар.
12:21. Уни сотиб олган Мисрлик эса аёлига деди: “Унга яхши қара, эҳтимол бизга фойдаси тегар ёки ўғил қилиб олармиз!” Ана шундай қилиб, Юсуфга ҳодисаларнинг таъвилини ўргатиш учун Ер юзида имкон бердик. Аллоҳ Ўз Ишида/Амрида Ғолибдир, лекин одамларнинг кўпи билмайди.
12:22. У вояга етиб, куч-қувватга тўлганида, унга илму-ҳикмат бердик. Яхшилик қилувчиларни ана шундай мукофотлаймиз.
12:23. Юсуф турган уйдаги аёл уни истади, эшикларни қулфлаб деди: “Қани кел!” Деди: “Аллоҳ сақласин, менга яхши қараган Эгам бўлади. Ноҳақлик қилгувчилар нажот топмайди/муродига етолмайди”.
12:24. Аёл уни истади, у ҳам агар Раббининг далилини кўрмаганида, аёлни истаган эди. Ундан ёмонлик ва расволикни айириш учун шундай қилдик, зеро у Бизнинг холис қулларимиздан эди.
12:25. Иккиси ҳам эшикка қараб югурди, ва аёл Юсуфнинг кўйлагини ортидан йиртди. Эшик олдида аёлнинг хўжайинига рўбарў келишди. Аёл деди: “Аҳлингизга ёмонликни истаганнинг жазоси фақатгина зиндон ёки Аламли Азобдир”.
12:26. Юсуф деди: “Унинг ўзи мени йўлдан урмоқчи бўлди!” Аёлнинг аҳлидан бири гувоҳлик берди: “Агар Юсуфнинг кўйлаги олддан йиртилган бўлса, аёл тўғри айтмоқда, Юсуф эса ёлғончи;
12:27. агар кўйлаги орқадан йиртилган бўлса, Юсуф тўғри айтмоқда, аёл эса ёлғончи”.
12:28. Кўйлак орқадан йиртилганини кўргач, деди: “Бу сиз/аёлларнинг макрингиздан, рости ўта кучли макрларингиз бор!”
12:29. “Эй Юсуф, бундан воз кеч/унут! Сен эса гуноҳинг учун кечирим сўрайсан, хато қилган/айбдор сенсан”.
12:30. Шаҳардаги хотинлар деди: “Миср Азизининг аёли хизматкор йигитни йўлдан урмоқчи бўлибди. Уни севиб қолибди! Кўриб турибмизки, очиқчасига адашиб қолибди”.
12:31. Бу гап-сўзларни эшитган аёл, уларни уйига таклиф этди. Уларга тўшаклар ҳозирлади, ва ҳар бирига пичоқ/сокинлаштирувчи берди. “Чиқ уларнинг ҳузурига” деди. Юсуфга разм солган аёллар ундан ҳайбатландилар, ва қўлларини кесиб/тортиб дедилар: “Улуғлик Аллоҳга бўлсин, бу оддий одам эмас; бу бир мукаррам Малак/куч ва кўркамлик эгаси”.
12:32. Аёл деди: “Мени маломат қилганингиз мана шу! Мен уни йўлдан урмоқчи бўлдим, у иффатини қўриди. Аммо менинг буюрганимни қилмаса, зиндонга ташланади ва хор қилинади”.
12:33. Деди: “Эй Раббим, буларнинг чақираётганидан зиндон менга суюклироқ. Агар бу аёлларнинг тузоғини Ўзинг мендан кетказмасанг, уларга мойил бўлиб, шу жоҳиллардан бири бўлиб қоламан”.
12:34. Рабби унинг дуосини қабул қилди, ва уларнинг макрини/тузоғини дафъ қилди. Ҳақиқатан, Самиъ Алим Унинг Ўзидир /Эшитгувчи, Билгувчи.
12:35. Кейин, исбот ва далилларни кўрган бўлсалар-да*, уни бир муддат зиндонга отишга қарор қилишди. (*Юсуфнинг айбсиз экани ҳақидаги далиллар)
12:36. У билан бирга зиндонга яна икки йигит кирди. Улардан бири деди: “Мен шароб сиқаётганимни кўряпман”; бошқаси деди: “Мен бошимда нон кўтариб кетаётганимни кўряпман, ундан қушлар еяпти. Бунинг таъвилини айтиб бер бизга. Сени кўраяпмиз, яхшилик қилувчи/яхши таъвил қилувчи одам экансан”.
12:37. У деди: “Сизга ризқ бўлган егулик келишидан олдин, бунинг таъвилини сизга айтаман. Бу Роббимнинг менга ўргатганларидан. Мен Аллоҳга ишонмаган ва Охиратни рад этган қавмнинг динини тарк этганман,
12:38. ва аждодларим Иброҳим, Исҳоқ ва Йаъқубнинг динига эргашганман. Биз Аллоҳга бирор нарсани шерик қўшишга ҳаққимиз йўқ. Бу бизга ва барча одамларга Аллоҳнинг фазлидир, лекин одамларнинг кўпи бунинг шукрини адо этмайди.
12:39. Эй зиндон ҳамроҳларим, ҳар хил рабблар яхшими ёки барча нарсага Воҳид ва Қаҳҳор/яккаю-ягона ва барчадан устун Аллоҳми?
12:40. Сиз фақат ўзингиз ва ота-бобонгиз қўйиб олган исмларга қуллик/хизмат қилаяпсиз холос. Аллоҳ уларга ҳеч қандай куч-қудрат бермаган. Ҳукм фақат Аллоҳнинг. У фақат Унинг Ўзига қуллик/хизмат қилишни буюрган. Мана шу ўзгармас Қонун/Диндир. Лекин одамларнинг кўпи билмайди.
12:41. Эй зиндон ҳамроҳларим, бирингиз яна раббига/эгасига шароб ичиради, бошқангиз эса, осилади ва бошидан қушлар ейди. Сиз таъвилини сўраган иш ҳал бўлди”.
12:42. Шунда икковидан нажот топади, деб ўйлаган бирига деди: “Раббинг ҳузурида мени эслагин/эслатгин”. Лекин йўлдан оздирувчи шайтон ундан раббига эслатишни унуттирди. Юсуф эса яна бир неча йил зиндонда қолиб кетди.
12:43. Подшоҳ деди: “Мен еттита семиз сигир кўряпман, уларни еттита ориқ сигир еяпти, ҳамда етти яшил ва етти қуруқ бошоқ. Эй Аъёнлар, агар рўъё таъбир этувчи бўлсангиз, мана шу руъё/кўриш ҳақда менга хабар беринг”.
12:44. Дедилар: “Алғов-далғов тушлар бу. Биз Алғов-далғов тушларнинг таъвилини билмаймиз”.
12:45. Икковидан нажот топгани, анча вақтдан кейин эслаб, деди: “Мен сизларга унинг таъвилини олиб келаман, ҳозироқ юборинглар мени”.
12:46. “Эй Юсуф! Эй рост сўзловчи Сиддиқ! Етти семиз сигирни етти ориқ сигир еяпти, етти яшил бошоқ ва етти қуруқ бошоқ. Мана шунинг таъвилини айт бизга. Одамларга бориб айтайин, улар ҳам билсинлар”.
12:47. Деди: “Етти йил одатдагидек экасиз, аммо оз миқдордаги егуликдан бошқа хосилни бошоғи билан сақлаб борасиз.
12:48. Ундан кейин шиддатли етти йил келади, оз миқдорда сақлагандан бошқа аввалроқ тайёрлаб қўйганингизни тамоман еб битиради.
12:49. Кейин шундай йил келадики, унда мўл ёғин ёғади, одамлар мўл хосил олади/сут соғади.
12:50. Подшоҳ деди: “Келтиринг уни ҳузуримга!” Чопар келганида, Юсуф деди: “Сен Раббингга қайт, ундан сўрагин-чи, қўлларини кесган/тортган аёлларнинг ҳоли нима бўлди экан, биладими? Менинг Раббим эса уларнинг барча макрини/тузоғини билиб турибди”.
(*Миср подшоҳи ўзини Рабб дейишига энг асосий қарши далил, рўё таъбирини билмаслик ҳам эмас, чунки бу келажак билан боғлиқ, балки ўз саройидаги бўлиб ўтган воқеалардан хабари йўқлиги. Шу тарзда бир тарафда барча сирлардан воқиф бўлган Юсуфнинг Рабби ҳамда ўз саройидаги воқеалардан ғафлатда юрган Миср рабби қиёсланади. Юсуфнинг бу шарти гўёки ўзини оқлаш дейишдан кўпроқ унинг Расуллик миссияси – Тавҳидни етказиш ва исботлаш деб қараш тўғрироқ).
12:51. Деди: “Юсуфни йўлдан урмоқчи бўлганингизда, муддаоингиз нима эди?” Улар дедилар: “Улуғлик Аллоҳга бўлсин, ундан ҳеч қандай ёмонлик кўрмадик/у ҳақда асло ёмон нарса билмаймиз”. Миср Азизининг аёли деди: “Мана энди ҳақиқат ошкор бўлди! У содиқ/тўғрисўз одам, уни мен йўлдан урмоқчи бўлганман”.
12:52. “Ана шундай, у билсинки, мен унга/эримга яширинча хиёнат қилмаганман, ҳамда Аллоҳ хоинларнинг макрига эришишига йўл қўймас экан”.
12:53. “Мен ўзимни оқламайман. Ҳақиқатан, нафс ёмонликларга буюради, фақат Раббим раҳм қилса мустасно. Раббим кечиримли, раҳмдил”.
12:54. Подшоҳ деди: “Уни ҳузуримга келтиринг, мен уни ўзимга яқин ва хос қилиб оламан!” У билан гаплашгач эса, деди: “Сенга бугун ёнимизда ишонч ва имкон берилади”.
12:55. У деди: “Мени бу юртдаги хазиналарга вазир этиб тайинла. Ҳақиқатан, мен бу ишни яхши муҳофаза этаман ва қандай бошқаришни биламан”.
12:56. Ана шундай қилиб, Юсуфга Биз Ер юзида истаган жойида яшаш имкони бердик. Биз ўз раҳматимизни истаганимизга етказамиз, ва яхшилик қилувчиларнинг эвазини асло зое қилмаймиз.
12:57. Имон келтириб тақво қилганлар учун Охират ажри-мукофоти яна-да яхшироқ.
12:58. Юсуфнинг акалари келдилар, унинг ҳузурига кирдилар. У таниди, улар эса танимадилар.
12:59. Уларнинг юкларини тайёрлаб бўлгач, деди: “Менга ота бир укангизни ҳам олиб келинг. Кўряпсиз, мен ўлчовни тўғри ўлчайман, мезбонларнинг яхшисиман”.
12:60. Мабодо уни келтирмасангиз, менда сизга ўлчов йўқ. Менга яқин ҳам келманг.
12:61. Дедилар: “Уни отасидан истаб, олиб келишга ҳаракат қиламиз. Албатта буни қила оламиз”.
12:62. Хизматкорларга деди: “Келтирган юклари орасига солиб қўйинг. Зора ўз аҳлларига борганида, буни англаб, қайтсалар”*.
(сармояни олмасдан ўзларига қайтариши – ука ўз отас-онаси ва акаларига ризқни пулламаслигига ишора эди).
12:63. Оталарининг ёнига қайтгач, дедилар: “Эй ота, биздан ўлчов олинмайдиган бўлди/манъ этилди. Укамизни ҳам биз билан бирга жўнатинг, ўлчовимизни олайлик. Биз унга албатта кўз-қулоқ бўламиз”.
12:64. Деди: “Олдинроқ акасини сизга ишонган эдим, энди инсини ҳам шундай ишонаман экан-да? Энг яхши ҳофиз/муҳофаза этгувчи Аллоҳдир, У раҳмдилларнинг раҳмдилроғи”.
12:65. Юкларини очганда, сармоялари қайтарилганини кўрдилар. Дедиларки: “Эй отамиз, яна нима хоҳлайлик? Сармоямиз ўзимизга қайтарилибди! Аҳлимизга егулик олиб келамиз. Биз укамизни муҳофаза этамиз, бирор туя кўпроқ юк ҳам оламиз. Олганимиз озгина миқдор ана шу холос”.
12:66. Деди: “Уни асло сиз билан бирга юбормайман, Аллоҳга қасам ичиб, уни соғ-саломат қайтаришга Аҳд берасиз, мабодо сафарда қуршовда қолиб кетсангиз, бошқа”. Аҳд берганларидан кейин деди: “Айтганимиз устида Аллоҳнинг Ўзи вакил/гувоҳ”.
12:67. Деди: “Эй ўғилларим, ҳаммангиз битта дарвозадан кирманг, балки алоҳида дарвозалардан киринг. Аллоҳдан келган ҳеч нимадан сизни асрай олмайман. Ҳукм ёлғиз Аллоҳнинг. Мен ёлғиз Унга таваккул қилдим/суяндим. Таваккул қилмоқчи бўлганлар Унга таваккул қилсин”.
12:68. Улар оталари буюрган каби кирдилар, аммо Аллоҳдан келгувчи ҳеч нарсадан бу қутқара олмасди. Фақат Яъқуб ичидаги ҳожатини айтганди. У Бизнинг билдирганимиз боис билган* эди. Лекин одамларнинг кўплари буни билмайди.
(*Шу боис “сизни асрай олмайман” деганди 12:67)
12:69. Юсуфнинг ҳузурига келганларида, инисини ўзига яқин олиб деди: “Мен сенинг акангман, сен уларнинг қилган ишларидан қайғурма”.
12:70. Юкларини тайёрлаб бўлгач, укасининг юкига қадаҳини жойлаб қўйди. Карвон йўлга чиққач, ортидан нидочи нидо қилди: “Эй карвон, сиз ўғрисиз!”
12:71. Улар тўхтаб ўгирилдилар: “Нима йўқотдингиз/қидиряпсиз?”
12:72. Дедилар: “Подшоҳнинг қадаҳини излаяпмиз. Уни олиб келганга бир туя юк берилади. Бунга мен кафилман”.
12:73. Дедилар: “Аллоҳга қасам! Биласиз-ку, биз бу юртга бузғунчилик учун келмадик – биз ўғрилар эмасмиз!”
12:74. Дедилар: “Агар ёлғон айтаётган бўлсангиз, жазоси нима?”
12:75. “Кимнинг юкидан чиқса, ўшанинг ўзи жазо/ўзи ҳибсга олинади. Биз золимларни/ўғриларни шундай жазолаймиз”, дедилар.
12:76. Укасининг юкидан олдин бошқаларнинг юкини текширди; сўнг қадаҳни укасининг юкидан чиқарди. Ана шундай қилиб, Биз Юсуфга бу хийлани ўргатдик. Акс ҳолда, Миср Подшоҳининг динига/қонунига кўра, у укасини олиб қололмас эди, биргина Аллоҳнинг бу ўргатгани орқали мумкин эди. Биз истаганимизнинг даражасини олий қиламиз. Ҳар бир илм эгаси устида билгувчироқ бор.
12:77. Дедилар: “Агар ўғирлик қилган бўлса, акасиям олдин ўғри эди”. Юсуф буни ичида тутди ва уларга ошкор қилмади. У деди: “Аслида сизнинг шу аҳволингиз ёмонроқ. Сиз бераётган сифатларни Аллоҳ Ўзи яхши билади”.
12:78. Дедилар: “Эй Азиз, унинг ўта кексайган отаси бор! Бунинг ўрнига, биздан бирортамизни олиб қолсанг. Ҳақиқатан, биз сени яхшилик қилгувчи эканингни кўрганмиз/биламиз”.
12:79. Деди: “Аллоҳ сақласин! Биз кимнинг юкидан топган бўлсак, ўшани оламиз, бошқани олсак, зулм/ноҳақлик қилган бўламиз!”
12:80. Ундан умидлари узилганида, ўзаро гаплашиб олиш учун чекиндилар. Катталари деди: “Отангизга Аллоҳ номи билан аҳд бергансиз, олдинроқ ҳам Юсуфга қилган ишингизни билмайсизми? Отам менга изн бермагунича ёки Аллоҳ Ўзи ҳукм қилмагунича, бу ердан жилмайман. Ҳукм қилгувчиларнинг яхшиси Унинг Ўзи”.
12:81. Отангизнинг ёнига қайтинг, айтингки: “Эй отамиз, ўғлинг ўғирлик қилди! Биз фақат билганимизга гувоҳмиз, ғайбдан/кўрмаганимиздан хабаримиз йўқ.
12:82. Биз турган шаҳардан ва биз келган карвондан сўра – рост гапираяпмиз!”
12:83. Деди: “Ҳақиқатан, нафсингиз сизга бир ишни чиройли кўрсатган. Менинг ишим эса чиройли сабр қилиш. Зора Аллоҳ уларнинг ҳаммасига етиштирар. Алим Ҳаким Унинг Ўзи/билгувчи ва ҳикматли.
12:84. Улардан юз ўгириб: “Эх бечора Юсуф-а!” дея ғамдан кўзига оқ тушганди, тўхтовсиз ютқинарди.
12:85. Улар дедилар: “Аллоҳга қасамки, сиз Юсуфни эслайвериб ўзингизни ўзингиз касал қиласиз, ёки ҳалок этасиз!”
12:86. “Мен дарду-ғамдан фақат Аллоҳга шикоят қиламан. Менга Аллоҳдан сизлар билмаган баъзи нарсалар маълум”.
12:87. Эй ўғилларим! Боринг, Юсуфни ва укасини сўранг-суриштиринг, Аллоҳнинг раҳматидан асло умид узманг; Кофирлардан бошқа ҳеч ким Аллоҳнинг раҳматидан умид узмайди.
12:88. Юсуфга келганларида, дедилар: “Эй Азиз, бизни ва аҳлимизни оғир мусибат ушлади, биз қийматсиз сармоя билан келдик, лекин шундаям тўла ўлчов берсанг, бизга садақа қилсанг; ахир Аллоҳ садақа қилгувчиларни Ўзи мукофотлайди-ку”.
12:89. Деди: “Юсуфга ва укасига жоҳиллик қилиб, нималар содир этгансиз, энди билдингизми?”
12:90. “Сен Юсуфмисан?” дедилар. “Ҳа, Мен Юсуфман, бу эса менинг иним. Аллоҳ бизга яхшиликлар қилди”. Ким тақво ва сабр қилса, Аллоҳ яхшилик қилгувчиларнинг ажрини зое қилмайди.
(*Уларга қилганингиз жоҳиллик эди /уларни паст кўрар эдингиз, уларга Аллоҳ қандай фазл бериши ҳақида басират етишмас эди сизда).
12:91. Дедилар: “Аллоҳга қасамки, Аллоҳ сизни биздан устун қилибди. Биз хато қилган эканмиз”.
12:92. “Бугун сизга озор-таъна қилинмайди, Аллоҳ сизларни кечирсин, Унинг Ўзи раҳмдилларнинг раҳмдилроғи”.
12:93. Мана шу кўйлагимни отамнинг юзига солинг, кўзлари қайтсин. Ва барча аҳли-оилангиз билан Мисрга келинг.
12:94. Карвон йўлга чиққани тобда, оталари деди: “Агар мени ақлдан озган демасангиз, мен Юсуфнинг ҳидини олаяпман”.
12:95. Дедилар: “Аллоҳга қасамки, сиз ҳалиям ўша эски адашувингиздасиз!”
12:96. Хабарчи келиб, кўйлакни юзига солгач, дарҳол кўзлари қайтди: “Менга Аллоҳдан сизлар билмаган баъзи нарсалар маълум” демаганмидим?!”
12:97. Дедилар: “Эй отамиз, гуноҳларимиз учун бизга кечирим истангиз. Ҳақиқатан, биз хато қилган эканмиз”.
12:98. Деди: “Сизлар учун Раббимнинг кечиримини сўрагайман. Унинг Ўзи Ғафур Раҳим /кечиримли, раҳмдил”.
12:99. Қачонки улар Юсуфнинг ҳузурига кирганларида, у ота-онасини яқин олиб, деди: “Мисрга киринглар, Аллоҳ хоҳласа, Тинчлик/Омонликдасиз”.
12:100. У ота-онасини Аршга/энг юқори мақомга юксалтирди, барчалари унга сажда қилдилар/унинг амрини тўлиқ қабул этдилар/тан олиб таслим бўлдилар. У деди: “Эй Отажон, мен олдинроқ кўрган руъёнинг таъвили мана шу. Раббим уни ҳаққи-рост рўёбга чиқарди, У менга яхшиликлар қилди. Акамлар билан орамизни йўлдан оздирувчи шайтон бузганидан кейин, У мени зиндондан чиқарди, сизларни саҳродан бу ерга келтирди. Раббим Ўзи истаганига улкан лутф айлайди. Ҳақиқатан Алим Ҳаким Унинг Ўзидир /билгувчи ҳикматли”.
12:101. “Раббим, сен менга Мулкдан ато этдинг, ҳадисларнинг таъвилини ўргатдинг. Эй Осмонлару-Ернинг яратувчиси! Дунё ва Охиратда менинг валийим/йўл кўрсатувчим Сенсан. Мени таслим бўлган/мусулмон ҳолда вафот топтиргин, ва солиҳлар билан бирга қўшгин”.
12:102. Мана шулар – Сенга ваҳй қилиб билдирганимиз Ғайб хабарларидан. Улар ўз макрини амалга ошириш учун тўпланганида, сен ёнларида эмас эдинг.
12:103. Одамларнинг кўпи, сен қанчалик истасанг-да, мумин бўлмайдилар.
12:104. Бунинг учун улардан бирор эваз истамайсан. Бу фақат Оламлар учун бир Эслатма, холос.
12:105. Осмонлару-Ерда қанчадан-қанча оят-ишоратлар бор, улардан юз ўгирганча ўтиб кетаверадилар.
12:106. Уларнинг кўпи Аллоҳга фақат шерик қўшган ҳолда имон келтирадилар.
12:107. Аллоҳдан уларни ўраб олгувчи азоб келишидан, ёки улар сезмаганда тўсатдан Қиёмат Соати келишидан хотиржамми улар?
12:108. Сен айт: “Менинг йўлим мана шу: Аллоҳга очиқ далиллар/басират орқали чорлайман, мен ҳам, менга эргашганлар ҳам шундай. Аллоҳ пок ва олийдир. Мен Унга шерик қўшгувчи мушриклардан эмасман”.
12:109. Биз сендан илгари шаҳарлар аҳлидан фақат қатъиятли йигитларга/рижолларни ваҳй ила Расул қилиб юборганмиз. Улар Ер юзида кезиб, ўзларидан олдингиларнинг оқибати нима бўлганини кўришмаганми? Тақво эгалари учун Охират диёри яхшироқ. Ақл ишлатмайсизми?
12:110. Қачонки Расуллар умид узишга яқин қолиб: “ёлғончига чиқдик”, деб гумон қила бошлаганида, уларга Бизнинг нусратимиз/ёрдамимиз келарди, ва фақат Биз истаганлар нажот топарди. Жазоимиз эса жиноятчилардан ортга қайтарилмайди.
12:111. Уларнинг қиссаларида ақл эгалари учун оятлар-ибратлар бор. Бу уйдирилган ҳадис/ҳикоя эмас, балки ўзидан олдингиларнинг тасдиғи ва барчасининг тафсилоти, имон келтирганлар учун Тўғри Йўл ва Раҳматдир.
