Раҳмон ва Раҳим Аллоҳнинг исми билан (1:1)
22:1. Эй одамлар! Раббингизга тақво қилинг! Ҳақиқатан, Қиёмат Соатининг силкиниши Улкан Нарса.
22:2. Уни кўрганингиз Кунда, ҳар бир эмизувчи эмизганидан воз кечади; ҳар бир ҳомиладор ҳомиласини ташлайди; одамларни сархуш ҳолда кўрасан, ҳолбуки улар сархуш эмас, балки Аллоҳнинг азоби шиддатлидир.
22:3. Баъзи одамлар, илмсиз ҳолда Аллоҳ ҳақида тортишади, ва ҳар қандай осий Шайтонга эргашади.
22:4. У ҳақида шундай ёзилган: “Ким унга эргашса, уни адаштирмай қўймайди ва уни қизиган Олов азоби сари бошлайди”.
22:5. Эй одамлар, агар ўлгандан кейин қайта тирилишдан шубҳада бўлсангиз, Биз сизни тупроқдан, сўнгра бир нутфадан, сўнг бир алақадан, сўнгра ҳосил бўлган ва ҳосил бўлмаган бир чайнов гўштдан яратдик, сизга очиқ баён этамиз. Биз истаганимизни белгиланган муддатгача раҳмларда тутамиз, кейин гўдак ҳолида чиқарамиз, кейин, куч-қувват ёшига етказамиз. Орангизда кимгадир ўлим берамиз, кимдир ҳаётни энг тубан умргача, билганидан кейин ҳеч нарсани билмайдиган ёшгача яшайди. Ерни қуруқ ва ўлик ҳолда кўрасан, Биз унга сув туширамиз, у тебранади ва қўпоради, ва барча гўзал турлардан ундириб ўстиради.
22:6. Ана шундай, зеро Аллоҳ ҳақдир, ва ўликларга Унинг Ўзи ҳаёт беради. У барча нарсага қодир.
22:7. Қиёмат Соати албатта келгусидир, ва Аллоҳ қабрдагиларни тирилтиради, бунга асло шубҳа йўқ.
22:8. Баъзи одамлар Аллоҳ ҳақида илмсиз, йўл кўрсатувчи китобсиз ҳолда тортишади.
22:9. Аллоҳнинг йўлидан адаштириш учун бўйнини буради, дунёда унга расволик бор. Қиёмат куни эса унга ёниб турган Олов азобини тотдирамиз:
22:10. “Бу ўз қўлинг билан қилган қилмишларинг туфайли. Аллоҳ қулларга ноҳақлик қилмайди”.
22:11. Баъзи одамлар Аллоҳга бир четда/яроқсиз шаклда қуллик қилади. Агар унга яхшилик етса, у билан хотиржам бўлади. Агар унга фитна/синов етса, юзи буришади; дунёда ҳам, охиратда ҳам бой беради. Очиқ бой бериш ана шудир.
22:12. Аллоҳдан ўзга на зарар, на фойда беролмайдиган нарсаларга дуо қилади. Узоқ адашув ана шудир.
22:13. Зарари фойдасидан яқин бўлганларга ёлворади/чақиради. Қанчалар ёмон ёрдамчи ва қанчалар ёмон ҳамроҳ!
22:14. Имон келтириб, солиҳ амал қилганларни Аллоҳ, остидан анҳорлар оққан боғ-роғларга киритади. Аллоҳ ўз иродасини рўёбга чиқаради.
22:15. Аллоҳ унга дунё ва охиратда ёрдам беролмайди деб ўйлаётган кимдир бўлса, ғазабини кетказиш учун бир сабаб (восита) билан самога узайсин, сўнгра узилсин-да, бу чораси унинг ғазабини кетказа олдими, қарасин?
22:16. Биз уни ана шундай, очиқ сўзлар билан баён қилинган оятлар ҳолида нозил қилдик. Аллоҳ хоҳлаганига йўл кўрсатади.
22:17. Имон келтирганлар, яҳудийлар, собиийлар, насронийлар, мажуслар, ва шерик қўшганлар… Аллоҳ Қиёмат Куни улар ўртасида ҳукм қилади. Аллоҳ барча нарса устида гувоҳ.
22:18. Осмонлару-Ердаги барча, Қуёш, Ой ва юлдузлар, тоғу-тош ва дарахтлар, ҳайвонот ва кўплаган одамлар Аллоҳга сажда этишини/тўлиқ бўйсунишини кўрмадингми? Аммо одамларнинг кўпи учун азоб ҳаққи рост бўлди. Аллоҳ кимни хор қилса, уни мукаррам қилгувчи йўқ. Аллоҳ Ўзи истаганини рўёбга чиқаради.
22:19. Мана булар Рабби ҳақида хусумат қилган икки душман: Кофир бўлганлар учун оловдан кийимлар кесилади, бошлари устидан қайноқ сувлар қуйилади.
22:20. У билан қоринлари ва терилари эритилади.
22:21. Улар учун яна темир қамчилар бор.
22:22. Ҳар гал у ердан, у ғамдан чиқмоқчи бўлганларида, унга қайтаришади: “Тотинг дўзах азобини!”
22:23. Имон келтириб, солиҳ амал қилганларни Аллоҳ остидан анҳорлар оққан боғ-роғларга киритади. У ерда олтин билакузуклар ва инжулар тақадилар. У ерда уларнинг кийимлари ипакдан.
22:24. Улар энг покиза сўзга ва Ҳамид/мақтовларга лойиқ Зотнинг йўлига йўлланганлар.
22:25. Кофир бўлганлар ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганлар, барча халқ учун ибодат ўрни қилганимиз Масжид-ал-Ҳаромдан маҳаллий халқни ва ташқаридан келганларни тўсганлар! Ким у ерда зулм ила халқни адаштирмоқчи бўлса, уларга Аламли Азобни тотдирамиз.
22:26. Мана, Иброҳимга Байтнинг ўрнини шундай ҳозирлаганмиз: “Менга бирор нарсани шерик қўшмайсиз ва Тавоф қилувчилар учун, Рукуъ ва Сажда қилувчилар учун Байтимни пок тутасиз.
22:27. Одамлар орасида Ҳаж билан эълон қил: Улар пиёда ёки узоқ йўллардан, хорғин туялар устида сенга келсин.
22:28. Ҳамда ўзлари учун фойдали нарсаларни келтирсинлар/гувоҳ қилсинлар, ва уларга ризқ қилиб берилган ҳайвонлар устида маълум кунларда Аллоҳнинг номини зикр қилсинлар. Улардан ўзингиз ҳам енглар, ғамга ботган муҳтожга ҳам беринглар.
22:29. Сўнгра кирлардан поклансинлар, атаган назрларини адо этсинлар ва Қадри олий/Эски Уйни тавоф этсинлар.
22:30. Ана шундай. Ким Аллоҳнинг шиорларини/нишонларини улуғласа/ҳурмат қилса, Раббининг ҳузурида ўзи учун яхшидир. Сизга оятларда ўқилганлардан бошқа барча ҳайвонлар ҳалол қилинган; ўша ифлос бутлардан ва ёмон гаплардан узоқ туринг.
22:31. Аллоҳ учун Ҳанифлар – Аллоҳга шерик қўшмайдиганлар – бўлинг. Кимки Аллоҳга шерик қўшса, у бамисоли самодан қулаган-у, уни қуш тутиб олган ёки шамол учириб узоққа судраб кетаётган кимса кабидир.
22:32. Ким Аллоҳнинг шиорларини/нишонларини улуғласа/ҳурмат қилса, бу қалбларнинг тақвосидандир.
22:33. Уларда сиз учун бир муддат фойдаланиш бор. Сўнгра улар Эски Уйга олиб борилади.
22:34. Биз ҳар бир умматга бирор мансак/қурбонлик ибодати таъйин этдик, токи Аллоҳ ризқ қилиб берган ҳайвонлар устида Унинг исмини зикр этсинлар. Илоҳингиз ягона Илоҳдир, Унга таслим бўлинг. Бўйсунган ва мутавозеъ қулларга хушхабар бергин:
22:35. Уларга Аллоҳ эслатилганда, қалблари титрайди, ўзларига етган мусибатларга сабр қиладилар, Салотни қоим этадилар/Кўрсатилган Йўлга эргашадилар, яъни Биз берган ризқлардан инфоқ қиладилар.
22:36. Қурбонлик туяларини сизга Аллоҳнинг шиорларидан/нишонларидан қилдик, уларда сиз учун хайр бор. Улар олд оёқлари устида саф тизилганида, устларида Аллоҳнинг исмини зикр қилинг, ёнлари билан ерга қулаганида, улардан еб-ичинг, қаноат эгалари ҳамда сўровчи фақирларни ҳам тўйдиринг. Шукур қилишингиз учун Аллоҳ уларни сизга бўйсундириб қўйди.
22:37. Уларнинг гўштлари ҳам Аллоҳга етиб бормайди, қонлари ҳам, лекин Унга сиздаги тақво етиб боради. Аллоҳ уларни сизга бўйсундириб қўйди, токи сизларга Тўғри Йўлни насиб этгани учун Унинг буюклигини зикр этгайсиз. Яхшилик қилувчиларга хушхабар бергин.
22:38. Аллоҳ имон келтирганларни ҳимоя қилади. Аллоҳ ҳеч бир хоин ва нонкўрни яхши кўрмайди.
22:39. Уруш очилганларга урушиш изни берилгандир, зеро уларга зулм/ноҳақлик қилинган, Аллоҳ уларга ёрдам/ғалаба беришга қодир.
22:40. Уларни ўз юртларидан ноҳақ чиқаришган, бунга ягона сабаб – “Раббимиз Аллоҳ”, дейишлари эди. Агар Аллоҳ баъзи одамларни баъзи одамлар орқали дафъ этмаганида, Аллоҳнинг номи кўп зикр этиладиган килисалар, черковлар, синагогалар ва масжидлар йўқ қилинган бўларди. Аллоҳга ёрдам берганларга Аллоҳ ҳам ёрдам беради. Аллоҳ Қовий Азиз/қувватли ҳам ғолиб.
22:41. Агар уларга Ер юзида имконлар берсак, Салотни қоим қиладилар/ Кўрсатилган Йўлга эргашадилар, Закотни адо этадилар/уни покиза тутадилар, яъни маъруфга буюрадилар/Аллоҳга қуллик қилишга чақирадилар ва мункардан қайтарадилар/Ширкдан қайтарадилар. Барча ишларнинг оқибати Аллоҳгадир.
22:42. Агар сени ёлғончига чиқарсалар, улардан олдин Нуҳ қавми ҳам, Од ва Самуд қавми ҳам ёлғон санаганлар.
22:43. Иброҳим қавми ҳам, Лут қавми ҳам.
22:44. Мадян қавми ҳам; Мусони ҳам ёлғончига чиқаришган. Мен кофирларга муҳлат бердим, сўнгра уларни ушладим. Менинг инкорим қандай бўлди экан?
22:45. Қанчадан-қанча золим шаҳарларни ҳалок қилдик: шифтлари қулаган, ишлатилмас қудуқлар ва безатилган қасрлар қолиб кетди!
22:46. Ер юзида кезмадиларми, ўйлайдиган қалблари бўлиб ўйласинлар, ва эшитадиган қулоқлари бўлиб тингласин. Аслида, кўзлар кўр эмас, балки кўксилардаги қалблар кўр бўлган.
22:47. Сендан Азобни тезлатишни сўрашади. Аллоҳ ваъдасини ҳеч қачон бузмайди. Раббинг наздида бир Кун, сизнинг ҳисобингиздаги минг йил кабидир.
22:48. Қанчадан-қанча шаҳарлар золим бўлганида, уларга муҳлат бердим, кейин ушладим. Охирги қайтиш Менга.
22:49. Сен айт: “Эй одамлар, мен сизни очиқ ҳолда огоҳлантираман”.
22:50. Имон келтириб, солиҳ амал қилганлар учун кечирим ва мўл ризқ бор.
22:51. Оятларимизни ожиз қолдириш/уларга тўсқинлик қилиш учун югуриб-елаётганлар эса, Жаҳаннам аҳлидир.
22:52. Сендан олдин қачон Набий ёки Расул юборган бўлсак, у таманний этганида шайтон унинг таманнийсига ташлаган. Лекин Аллоҳ шайтоннинг ташлаганини насх этади/нусхасини қайд этиб қўяди, сўнгра Ўз оятларини мустаҳкамлайди. Аллоҳ Алим Ҳаким/Билгувчи, Ҳикматли ва Ҳукм қилувчи.
22:53. Шайтоннинг ташлаганини, фақатгина қалбида марази борлар ва қалби қотганлар учун фитна/синов қилиш учун; золимлар фақат узоқ айрилишда.
22:54. Илм берилганлар бунинг Раббингдан ҳақ эканини билиши ва унга ишониши ҳамда диллари уни ҳурмат қилиши учун. Аллоҳ Имон келтирганларни Тўғри Йўлга йўллайди.
22:55. Кофир бўлганлар, то уларга Қиёмат Соати қўққисдан келгунигача ёки уларга туғмас/хайрсиз Куннинг азоби келгунигача, бу ҳақда шубҳада қолаверади.
22:56. У Кунда Мулк/Эгалик Аллоҳнинг, улар ўртасида Ўзи ҳукм қилади. Имон келтириб, солиҳ амал қилганлар – неъмат тўла боғ-роғларда.
22:57. Кофир бўлганлар ҳамда оятларимизни ёлғон санаганлар учун эса Хорловчи Азоб бор.
22:58. Аллоҳ йўлида ҳижрат қилган, сўнгра ўлдирилган ёки вафот этганларга эса, Аллоҳ Ўзи энг яхши ризқлардан беради. Аллоҳ энг яхши ризқ берувчи.
22:59. Уларни ўзлари рози бўладиган масканларга киритади. Ҳақиқатан, Аллоҳ Алим Ҳалим/Билгувчи, мулойим муомала қилгувчи.
22:60. Ана шундай. Ким ўзига қилинган тажовузнинг тенги билан қайтарса, сўнгра унга такрор тажовуз қилинса, Аллоҳ унга ёрдам беради. Албатта, Аллоҳ Афув Раҳим/Кечиримли, раҳмдил.
22:61. Ана шундай, зеро Аллоҳ кечани кундузга киритади, кундузни кечага, зеро Аллоҳ Самиъ Басир/Эшитувчи Кўргувчи.
22:62. Ана шундай. Аллоҳ ҳақдир, Ундан ўзга дуо қилиб чақираётганлари эса ботил. Аллоҳ Алийй Кабир /Олий ва Улуғ.
22:63. Аллоҳ Осмондан сув тушириб, Ерни кўкартирганини кўрмадингми? Албатта, Аллоҳ Латиф Хобир/лутфи-карами кенг, барча нарсадан хабардор.
22:64. Осмонлару-Ердаги барча нарса Унинг. Аллоҳ Ғаний Ҳамид/бой-беҳожат, мақтовга лойиқ.
22:65. Аллоҳ Ердаги барча нарсани, Ўз амри билан денгизда сузган кемаларни сизга бўйсундириб берганини кўрмадингми? Ерга қуламаслиги учун Самони тутиб туради. У фақат Унинг изни билан қулайди. Аллоҳ инсонларга нисбатан Рауф Раҳим /шафқатли ва раҳмдил.
22:66. Сизга ҳаёт берган, кейин сизга ўлим берадиган, кейин яна ҳаётга қайтарадиган Унинг Ўзидир. Ҳақиқатан, инсон ўта нонкўр.
22:67. Биз ҳар бир умматга, амал қиладиган мансак/ибодат усули қилиб берганмиз, бу ҳақда сен билан тортишмасинлар. Сен фақат Раббингга чақир, зеро сен Тўғри Йўлдасан.
22:68. Агар сен билан тортишсалар, сен айт: “Аллоҳ қилаётган ишларингизни жуда яхши билади”.
22:69. Аллоҳ Қиёмат куни орангиздаги ихтилофлар ҳақида Ўзи ҳукм қилади”.
22:70. Билмасмидинг, Аллоҳ Осмону-Ердаги барча нарсани билади-ку?! Буларнинг барчаси Китобга/Қонунга кўра. Бу Аллоҳ учун осон.
22:71. Аллоҳдан ўзгаларга қуллик/хизмат қилмоқдалар, ҳолбуки улар ҳақида бирон ҳужжат нозил қилмаган, улар ҳақида ҳеч қандай маълумотга ҳам эга эмаслар. Бундай золимлар учун ҳеч қандай ёрдамчи йўқ.
22:72. Уларга очиқ баён этилган оятларимиз ўқилса, кофир бўлганларнинг сиймоларида мункар/норозиликни кўрасан. Уларга оятларимизни ўқиганларга салкам ҳужум қиладилар. Сен айт: “Сизларга бундан-да ёмонроқ хабарни айтайми? Аллоҳ кофирларга ваъда қилган Олов! Қанчалар аянчли оқибат!”
22:73. Эй одамлар, сизларга бир мисол келтирилди, қулоқ солинг: Аллоҳдан ўзга дуо қилаётганларингиз, барчаси жамланса ҳам, бир чивин яратишга ҳам қодир эмас. Агар чивин улардан бирон нимани олиб қўйса, уни қутқаришга ҳам қодир эмас. Сўраган ҳам, сўралган ҳам бундан ожиз.
22:74. Улар Аллоҳни Аллоҳга лойиқ қадрламадилар. Аллоҳ Қовий Азиз/қувватли, барчадан устун.
22:75. Аллоҳ Малаклардан/куч ва илм эгаларидан, оддий одамлардан Расуллар танлади. Аллоҳ Самиъ Басир/эшитгувчи, кўргувчи.
22:76. Уларнинг олдинга тақдим этганини/ошкорини ҳам, ортда қолдирганини/яширганини ҳам билади. Барча ишлар Аллоҳга қайтарилади.
22:77. Эй имон келтирганлар, нажот топмоқ/муродга етмоқ учун рукуъ қилинг/буйруққа бўйсунинг, сажда қилинг/тўлиқ таслим бўлинг, Раббингизга қуллик/хизмат қилинг ва хайр амалларни қилинг.
22:78. Аллоҳ йўлида ҳақиқий жиҳод ила жидд-жаҳд қилинг. У сизларни танлаб олди ва бу Динда сизларга танглик қилмади. Отангиз Иброҳимнинг Миллати/Динида. У сизларни бу Китобда ҳам, бундан олдин ҳам “Муслимлар/Таслим бўлганлар/Тинчлик ўрнатувчилар” деб номлаган. Токи Расул сизларга гувоҳ бўлсин, сизлар ҳам одамларга гувоҳ бўлинг. Салотни қоим қилинг/Кўрсатилган Йўлга эргашинг, Закотни адо этинг/уни покиза тутинг; Аллоҳни маҳкам тутинг. У сизнинг Мавлоингиз/мададкорингиз. Қанчалар яхши Мавло, қанчалар яхши нусрат/ёрдам берувчи!
